A
Aanrakingen: Ze zijn van levensbelang voor onze gezondheid. De fysieke aanraking van
een deskundige maakt het mogelijk om volledig te ontspannen en te ervaren hoe op alle
mogelijke niveaus de spanning je lichaam verlaat.
Acupressuur: een oude geneeskunst waarbij de vingers worden gebruikt om druk uit te
oefenen op belangrijke punten op de huid om zo de zelfgenezende krachten van het lichaam
te stimuleren. Acupressuur stimuleert dezelfde punten als acupunctuur. In de plaats van
naalden gebruikt men zachte maar stevige druk. Shiatsu is een vorm van acupressuur of
drukpuntmassage.
B
Bijnieren: In de loop van de evolutie hebben deze klieren een cruciale rol gekregen. Samen
met de hersenen zorgen ze dat we snel kunnen handelen in gevaarlijke situaties. Ze zijn niet
groter dan een druif en ze bevinden zich boven op de nieren. In stresssituaties produceren ze
hormonen zoals cortisol en aldosteron.
C
Centreren: Door middel van oefeningen en disciplines zoals meditatie, krijgskunsten, yoga en
ademhalingsoefeningen brengen shiatsu-beoefenaars de energie in hun centrum in
evenwicht. Dit fysieke centrum wordt hara genoemd.
Chen-cyclus:
Chi: In de oosterse geneeskunde wordt energie chi (Chinees) of Ki (Japans) genoemd.
Meestal wordt dit vertaald door levensenergie.
D
Dromen: In de Chinese geneeskunde wordt het feit dat je droomt, gezien als een belangrijk
teken dat het goed gaat met je gezondheid, met name de gezondheid van je
spijsverteringsstelsel. (zie ook zielen)
E
Endorfinen: Lichaamswerk geeft je het geschenk van een aantal fantastische endorfinen
(gelukshormonen) vooral oxytocine. Oxytocine wordt ook wel het ‘liefdeshormoon’
genoemd, omdat dit in het lichaam vrijkomt bij liefdevol lichamelijk contact zoals
bijvoorbeeld knuffelen. Dit liefdeshormoon wordt ook aangemaakt bij het aaien van een
hond of een kat.
F
Feng shui: Dit is het bevorderen van gezondheid door middel van omgevingsbalans in huis,
op kantoor, in de tuin en op andere plaatsen. Dankzij feng shui word je eraan herinnerd dat
je deel uitmaakt van het landschap rondom jou. Je bent onderdeel van de ecologie van je
omgeving. Hoe sterker je die verbondenheid kunt maken, hoe meer je in balans bent. Je kunt
een sterke feng shui ontwikkelen door goed voor de aarde en voor je omgeving te zorgen.
G
Geest:
Bij alles wat we in dit leven doen, is het belangrijkste, de geest waarin we het doen. Als we
onze geest voortdurend richting geven, ontstaat er geestdrift. Dit heeft tot gevolg dat we ons
volledig inzetten in het hier en nu. Daarom is het noodzakelijk om naast de shiatsutechniek
onder de knie te krijgen, ook de geest achter die techniek ontdekken.
Een liefdevolle aanraking brengt in beweging wat woorden soms niet kunnen bereiken.
H
Hara: De hara is het centrum van actie. Vanuit je hara bewegen is de basis van shiatsu. Je hara wordt beschouwd het lichamelijk zwaartepunt en als de plek waar je ki of levensenergie
zetelt. In je hara zijn betekent dat je je op een gecoördineerde, ontspannen manier bewust
bent van jezelf. (aanvulling: het Chinese woord voor hara is dantien)
I
Intuïtie: Het is een aangepaste manier om waar te nemen of een toestand van ‘niet denken’. Intuïtie staat in verband met het autonoom zenuwstelsel met een diepe, krachtige
parasympatische tak.
J
Jitsu: Het betekent een volheid of overschot aan energie. De energie is duidelijk aanwezig. Ze
lijkt wel overactief. Jitsu is gemakkelijk te herkennen. Ze is zichtbaar en staat op de
voorgrond.
K
Ko-cyclus: de controlerende of de overheersende cyclus of de wet van grootouder en kleinkind. Daarbij wordt telkens een element overgeslagen zodat het telkens het tweede volgende element controleert. Het idee erachter is dat de grootmoeder de kleinzoon binnen de perken houdt. In het oude China schonk men grootouders vanwege hun leeftijd en hun levenservaring veel achting. Ze waren de echte autoriteiten in de familie. Er gebeurde niets zonder hun toestemming. De ouders waren voor de materiële basis verantwoordelijk, de grootouders hadden een morele en opvoedkundige functie. (zie overzicht 5 elementen)
Ki: zie chi
Kyo: Het is een tekort aan energie. Het is een gevoel van leegte. Het betekent ook
onzichtbaarheid of verborgenheid.
L
Lege geest: Als onze geest leeg is en als we werken vanuit onze hara of dantien als shiatsu-
beoefenaar, weten we automatisch wat we dienen te doen en hoe we het kunnen
aanpakken.
M:
Meridianen: Onze levensenergie zit in iedere cel, in ieder orgaan en in ieder weefsel. Ze
stroomt als een hele verzameling rivieren door je lichaam, van je kruin tot aan je tenen en
weer terug. Deze stromen zijn al meer dan 5000 jaar geleden in kaart gebracht door
beoefenaars van de Chinese geneeskunde. Tegenwoordig benoemen we dit als meridianen.
N:
Nagels: Aan de toestand van je vingernagels kun je heel goed aflezen hoe het met bepaalde aspecten van het element hout is gesteld, met name de gezondheid van de lever. Beoefenaars van de Chinese geneeskunde kijken vaak naar je nagels om vast te stellen, hoe het gesteld is met je leverfunctie en eventuele zinktekorten.
O:
Ogen: Ook de ogen worden bestuurd door het element hout. Als galvloeistof zich ophoopt in je
lichaam, leidt dit tot geelzucht. De plek waar dit bij uitstek tot uiting komt, is in het wit van
de ogen. Dat kleurt gelig. Je ogen zeggen ook veel over je gemoedstoestand. Als je boos
wordt, zie je dat eerst aan je ogen. De oogleden gaan wat wijder open, je blik wordt wat
strakker en je uitdrukking wordt harder.
P:
Parasympatisch: Het parasympatisch systeem doet ons ontspannen. Als het lichaam ontspant, opent het zich en de energie kan stromen, zodat aanpassingen en herschikkingen kunnen gebeuren.
Q:
Qi: Het bloed wordt ook ‘de moeder van het qi’ genoemd omdat het qi de voeding en de verzorging van het qi nodig heeft, en omdat het bloed het basismateriaal voor qi levert. (zie
ook chi en ki.)
Qi gong:
In beweging zijn is van cruciaal belang voor je algehele welzijn. Daarnaast is fysieke activiteit
goed voor de bloedsomloop en het reinigen van je organen. In de Chinese geneeskunde
wordt qi gong toegepast als regelmatige lichaamsbeweging. In oost-Azië, zie je dagelijks
groepjes bij elkaar komen om deze bewegingen samen te oefenen.
Wanneer je hoofd tot rust komt, krijgt je lichaam opnieuw de ruimte om te herstellen.
R
Rotaties: Rotaties kunnen net als strekkingen worden gebruikt als fysieke manipulaties om de
beweeglijkheid te vergroten. De bedoeling is dat de gever de rotaties met veel gevoel en
aandacht uitvoert. Zo wordt de gever zich bewust van beperkingen en stijfheid in het
specifieke gewricht en van de onbalans in de betrokken meridiaan.
S
Shen(g)-cyclus: Dit wordt ook de voedende of ondersteunende kringloop genoemd. Deze energie beweegt zich in een kringloop en heet ook ‘voortbewegingscyclus’. Het lijkt op de relatie tussen ouder en kind.
Shiatsu: Letterlijk betekent shiatsu vinger- of duimdruk. In de praktijk gebruikt de shiatsu-beoefenaar ook aanraking, aangename druk, strekkingen en manipulaties. Druk kan eveneens
uitgeoefend worden met de onderarm, de ellebogen, handpalmen, voeten en knieën.
Shiatsu is een diep ontspannende ervaring. Regelmatige sessies helpen stress in het dagelijks
leven te voorkomen. Het is een vorm van lichaamswerk die de zelfhelende kracht van het
lichaam stimuleert. Het heeft effect op de psychologische, emotionele en spirituele aspecten
van het zijn. Na een shiatsubehandeling voelt de ontvanger zich lichter en evenwichtiger.
T
Tsubo: Langs de meridianen liggen punten, die men tsubo’s noemt, wat betekent: “waar de
ronddraaiende electromagnetische energie zicht verzamelt.”
U
Uitscheiden:
De energetische functie van de dikke darm is uitscheiding, in al haar aspecten, door de huid,
de darm, de adem en de geest. Deze meridiaan wordt aan het begin van een ziekte gebruikt
om externe pathogene factoren te helpen verdrijven.
V
Vermijdingsgedrag: Vermijdingstactieken zijn pogingen om een gevoel te vermijden waarin verandering plaats zou kunnen vinden. De meest voorkomende techniek is het voortdurend praten tijdens het shiatsuproces. Een rustige atmosfeer is noodzakelijk voor het succes van je behandeling en om je te kunnen concentreren als gever. Het slapen tijdens een behandeling is ook een vermijdingstrategie.
W
Wei qi: De energie die voortkomt uit de activiteit van de longen is erantwoordelijk voor wat men in de Chinese geneeskunde ‘wei qu’noemt (spreek uit als : waai-chi). Die term heeft betrekking
op de toestand van het immuunsysteem en de ontwikkeling (of het gebrek aan ontwikkeling)
van een beschermend energieveld rondom het lichaam. Dit veld is ongeveer zo groot als de
cirkel rondom je uitgestrekte armen en benen. In de westerse wetenschap bestaat er zoiets
als de ‘microbioomwolk’, die je kunt vergelijken met het energieveld van het wei qi. Het wei
qi (wat je zou kunnen vertalen als ‘verdedigings-qi’ of ‘beschermingsqi’) is jouw unieke,
persoonlijke bescherming tegen ongezonde bacteriu00ebn en zelfs tegen ongezonde vormen van
energie. Hoe sterker je wei qi, hoe beter je beschermd bent tegen ziekte.
Y
yin en Yang: De centripetale richting van de energie noemen we yang of hemelkracht, omdat
deze richting vertrekt van buiten de aarde naar de aarde toe. De centrifugale richting van de
energie is yin of aardekracht, omdat ze vertrekt vanuit de aarde, naar buiten toe.
Z
Zielen: In de Chinese geneeskunde zijn er aan verschillende organen, verschillende zielen
verbonden. In de lever huist de hun en in het hart woont de shen. Iedereen heeft zijn of haar
unieke shen. Aan de kwaliteit van je dromen, kun je de gezondheid van deze twee zielen
aflezen. Als je goed gezond bent en je lichaam komt helemaal tot rust terwijl je slaapt, dan
blijft de shen rustig in je hart, terwijl de hun in actie komt om allerlei zaken voor je af te
ronden.
In de Chinese geneeskunde wordt het feit dat je droomt gezien als een belangrijk teken dat
het goed gaat met je gezondheid, met name de gezondheid van je spijsverteringsstelsel. (zie
ook dromen)
Je lichaam kent de weg. Ik help je opnieuw luisteren.
